'Hoezo: leren kost energie?'

Als docententrainer vraag ik mij geregeld af: “hoe kan het leren nu echt beklijven?” Daarvoor stel ik mijzelf wel eens de vraag, welke leermomenten mij zelf zijn bijgebleven. Wat was er zo speciaal aan die momenten waardoor ik leerde? Of waren die momenten eerder speciaal juist doordat ik leerde?

Mijn ‘gouden leermoment’ was tijdens één van de eerste colleges van de studie Psychologie; Christiaan Hamaker was de docent. In interactie met de zaal hield hij een vurig betoog over leren. “Leren kost energie” was de gouden zin die telkens door zijn betoog klonk. Dat prikkelde! Hoezo kost dat energie…? Dat was de vraag die direct daarna bij mij opkwam, want wanneer ik iets leer, dan krijg ik er vaak juist energie van!

Hamaker wilde ons ervan doordringen dat we voor een tentamen de nodige tijd zouden uittrekken. Hij legde uit dat je eerst alle hoeken van een doolhof moest kennen, voordat je er een helikopterview van kon hebben en zo naar de uitgang kon lopen. Zo moest er tijd gestoken worden in het leren kennen van wetenschappelijke theorieën en onderzoek, voordat een beeld kon ontstaan van het wetenschappelijke gebied als geheel. En dat kost energie.
Hij gaf ook tips. ‘Lees de tekst en probeer het je dan eens voor te stellen’ en ‘teken het eens uit, of probeer het iemand uit te leggen.’ Daarna volgde de piramide van Bales, waaruit bleek dat men het meeste leert van een ander iets uitleggen.
De samenhang van zijn betoog was helder, het had een duidelijke structuur. Zijn interactie met ons, de manier waarop hij vragen stelde, was activerend. En zijn onderbouwing met voorbeelden zorgde ervoor dat zijn colleges tot leven kwamen.

Maar wat maakte nu dat ik me dat college en dan specifiek het onderdeel ‘leren kost energie’ zo goed kan herinneren? Wat was er speciaal aan dat moment? Het speciale was dat, telkens wanneer ik als student ‘leerweerstand’ had, ik me Hamaker’s zin ‘leren kost energie’ herinnerde. En dan dacht ik: ‘kom op, het gaat niet vanzelf!’ Dit leermoment helpt mij nog steeds om keer op keer mijn doelen na te streven.

Floris van Lieshout is docententrainer Hoger Onderwijs.

Heeft u zelf ook een bijzondere leerervaring meegemaakt? Schrijf er iets over en stuur het naar de webredactie. Wanneer uw inzending gepubliceerd wordt, ontvangt u het inspiratieboekje 'Van dromen naar doen!'

>> Ga terug naar het nieuwsoverzicht